Amsterdam University of Applied Sciences is investigating the use of quantum sensors to protect the North Sea

From radar to ‘listening’ at sea 

Quantum sensors utilize principles of quantum mechanics and respond to extremely small disturbances in the Earth’s magnetic field. This allows these sensors to measure subtle changes in their environment. 

The shipping industry and coast guard currently use radar and sonarsystems that transmit signals and measure the echoes. Quantum sensors, on the other hand, do not transmit signals themselves. This makes quantum sensors not only highly sensitive but also difficult to detect, and therefore ideally suitable for use at sea by government personnel and the military. 
 
As part of the Stella Maris pilot project, the Amsterdam University of Applied Sciences is developing and testing prototypes of these sensors. During a meeting of the collaborating parties in December, a live video demonstration showed how the sensors are already capable of detecting objects at close range. Although the research is still in an experimental phase, the initial results show that these quantum measurements are suitable for detecting activity both above and below the sea, including at river mouths.  

The importance of practice-oriented research 

According to Marten Teitsma, Adjunct Professor of Applied Quantum Computing at the Amsterdam University of Applied Sciences and project leader of Stella Maris, this pilot clearly demonstrates the importance of practice-oriented research in emerging technologies. 

“We are making quantum technology suitable for use in the field, so that it can be applied by government and society. This can only be achieved if researchers, policymakers, and practitioners from various disciplines work together. Thanks to their practice-oriented research, universities of applied sciences are ideally suited for this.” 

Scaling up faster together 
 

The pilot is part of the North Sea Infrastructure Protection Program (PBNI) (opens in new window), an interagency program coordinated by the Ministry of Infrastructure and Water Management.

RWS is overseeing the trial through the North Sea Connectivity Field Lab (opens in new window) and providing advice on performance and practical applicability. This close collaboration between the government and the Amsterdam University of Applied Sciences makes it possible to directly link research to policy and implementation issues.  

During the meeting, it became clear that further development requires scaling up: more sensors, longer measurement periods, and the integration of data from various sources. This calls for structural investments and ongoing collaboration between the education sector, government, and the business community.

Leren op snijvlak technologie en samenleving 

Voor jonge onderzoekers en studenten is Stella Maris een unieke leeromgeving waarin onderzoek naar sleuteltechnologie en maatschappelijke vraagstukken samenkomen. “Studenten ontwikkelen niet alleen praktijkgerichte onderzoeks- en ontwerpvaardigheden, maar leren ook hoe deze onderzoeksresultaten daadwerkelijk worden ingezet in de samenleving”, benadrukt Marcel van der Horst, hoofddocent en Lab Lead van het HvA-Sensorlab. 

ICT-student Simon van Oossanen ervaart die meerwaarde dagelijks: "Stella Maris biedt iets wat je normaal niet krijgt: je bent niet een student die een opdracht uitvoert, maar onderdeel van een echt onderzoeksteam. Je werkt naast natuurkundigen, elektrotechnici, beleidsmakers en praktijkexperts. Dat maakt het verschil tussen studeren, en volwassen worden als professional."

Van experiment naar structurele inzet  

De samenwerking maakt duidelijk dat quantumtechnologie een steeds grotere rol gaat spelen voor partijen als defensie, politie en douane. Quantumsensing kan namelijk niet alleen worden ingezet om schepen te detecteren, maar ook voor het monitoren van infrastructuur op zee, zoals windmolenparken en onderzeese kabels. Ook komen toepassingen in zicht voor het monitoren van lucht- en waterkwaliteit. 

Richting de zomer van 2026 komen de betrokken partijen opnieuw bijeen om een uitgewerkte roadmap voor Stella Maris te presenteren. Voor de HvA markeert dat de stap van experimenteel onderzoek naar duurzame toepassing. 

“Als kennisinstelling hebben we de verantwoordelijkheid om niet alleen te innoveren, maar ook om te zorgen dat kennis daadwerkelijk wordt benut,” zegt Teitsma. “Stella Maris laat zien hoe praktijkgericht onderzoek kan bijdragen aan een veiliger en beter beschermd Noordzeegebied, en daarmee aan een veiliger en duurzamer Nederland.” 

Beeld
Paul van der Velde
Wikimedia commons